Pamiętacie zapewne, jak cieszyłam się macierzyństwem, kiedy D. była zupełnie maleńka. Kiedy D. pojawiła się na świecie i jeszcze długo potem nasze życie wyglądało jak ze snu. Sielanka to zdecydowanie mało powiedziane. Czułam, że odkryłam szczęście w najwyższym wymiarze, że nikt i nic nie może go już zmącić. Najważniejszym celem każdego dnia było zapewnić tej kruszynie poczucie bezpieczeństwa, a kiedy zasypiała spokojna, uśmiechając się niekiedy przez sen, czułam, że po raz kolejny zadanie zostało wypełnione.

Moi bliscy śmiali się serdecznie, że będę matką idealną, bo od zawsze wiedziałam, jak powinno się wychowywać dzieci. Nie wiedziałam, nadal nie wiem, ale fakt, mam taki szósty zmysł, którym wyczuwam maluchy, a tego swojego ze szczególną siłą. Wydawało mi się, że jeśli tylko będę podążać za tym zmysłem, jeśli będę wsłuchiwać się w to moje małe stworzenie i odpowiadać na potrzeby, które sygnalizuje, błogostan nie ma prawa ustać. Myślałam nawet sobie, co takiego musiałoby się stać, żeby ten stan przerwać. Poza naprawdę wielkimi tragediami nic nie przyszło mi do głowy, ot, jesteśmy skazani na takąż oto rzeczywistość już zawsze.

Tak nam mijały dzień za dniem, szczęśliwie, bez płaczu, zapowiadanej masakry i wszelkich trosk. Na chwilę pojawił się nad nami cień przed pierwszym szczepieniem, bo trudno w tym temacie nie dać się zwariować, ale minął zaraz na drugi dzień i znów mogliśmy cieszyć się tym niewypowiedzianym szczęściem. Rano pobudka, radosne gruchanie w łóżku, wędrówki po domu, drzemka, spacer, wieczorne rytuały i sen. Chwytanie drobin szczęścia unoszących się w powietrzu.

I nagle bańka prysła. Minęło 7 miesięcy życia D., a mnie ogarnął lęk, który zdaje się czyhać na nas na każdym rogu.

Mój spokój trwał, bo do niedawna wszystko miałam pod kontrolą. Prawie wszystko zależało ode mnie. Jeśli dobrze będę wypełniać swoją rolę, szczęście będzie trwać. Bezpieczne cztery ściany domu, do których można wrócic po każdej przygodzie, a w nich nasza trójka, nasza Trochę Fajna, ale bardzo kochająca się, Rodzina.

Ale im D. jest starsza i im więcej w naszym życiu się dzieje, tym mniej zaczyna zależeć ode mnie. Zaczęłam czuć niepokój.

Czuję lęk, że zdarzy się coś, czego nie przewidzę, czuję lęk, że miejsca, w które ją zabieram, mogą byc dla niej niebezpieczne, czuję lęk, że moje decyzje przyniosą dalekosiężne negatywne konsekwencje, czuję lęk, że ludzie ją otaczający skrzywdzą ją własnym egoizmem, czuję lęk z powodu wyssanych z palca oczekiwań, że będzie już umiała to czy tamto, bo tak się powszechnie przyjęło, czuję lęk z powodu nadmiernej troski ludzi bliskich i obcych, która trąca w moje poczucie pewności. Boję się, że mi umknie coś naprawdę ważnego, że moja krótkowzrocznośc, mój brak asertywności wobec innych, moja beztroska odbiją się na jej rozwoju.

Nie jestem lękliwa z natury. Ale kiedy przestaję czuć się panią swojego losu, lęk staje się moim stałym towarzyszem.

Chciałabym móc po prostu cieszyć się życiem, odkrywać z D. świat, pozwalać jej iść własną drogą i z radością jej w tej drodze towarzyszyć. Ale sytuacje, jakich od jakiegoś czasu doświadczamy - małe, duże, z pozoru niepozorne, w efekcie rzucają cień na ten nasz sielankowy czas. Kładę ją spać z poczuciem niespełnienia, z żalem, że nie wszystko było, jak trzeba.

Nie zrozumcie mnie źle - nie chcę być matką idealną. Dopuszczam niedoskonałości każdego dnia - bałagan, brak zorganizowania, wzburzone emocje. Ale ciągnący się za mną niepokój zaciąga chmury na naszym niebie. Wszystko przestaje być tak wyraziste, radość jest nieco mniej radosna, śmiech nieco mniej dźwięczny, za to zmęczenie, gorszy humor, czyjaś nieuśmiechnięta twarz nabierają ostrych rysów.

Nie boję się, że D. się przewróci, że się przeziębi, że będzie głodna. Nie obiecałam jej nigdy, że uchronię ją od wszelkiego zła. Ale obiecałam, że zrobię wszystko, by była szczęśliwa. Nie tylko w obecnej chwili, ale długoterminowo, ogólnie, jako człowiek. I zdaję sobie sprawę, że niektóre drobne decyzje, źle położone akcenty na tym pierwszym, tak szybko przemijającym etapie mogą zadecydować o całym jej dalszym życiu. O tym, kim będzie, jak będzie postrzegać siebie, jak budować relacje z innymi, jak kierować własnym losem, jak radzić sobie z trudnościami. I w efekcie - czy będzie szczęśliwa.

Bycie matką to ogromna odpowiedzialność. Nic dziwnego, że towarzyszą mu takie uczucia. Ale mam tę świadomość, że mogłoby być o wiele łatwiej. Chociażby gdybym miała większą wiedzę, a kompletuję ją na gorąco, w pośpiechu, nie mając czasu sprawdzić różnych źródeł, okrzepnąć z nią, podjąć spokojnych, racjonalych decyzji. Albo gdyby świadomość społeczna była większa - gdyby ludzie chcieli rozumieć dzieci, nie traktowali ich jak zabawki, ale z szacunkiem, jak równych sobie - nie musiałabym się bać, jak potraktują i moje dziecko; mogłabym je posłać do żłobka czy przedszkola, wyjść spokojnie na plac zabaw, czy do sklepu, nie musząc jeżyć się jak spłoszona kotka w oczekiwaniu na atak drapieżnika.

---------------------------

Gdy wróciłam do pracy, gdy nagle wpadłam w wir obowiązków i zwyczajnie zabrakło czasu na przemyślenia, lęk przygasł. I wiecie co? Gdy zdałam sobie z tego sprawę, dopiero wtedy zaczęłam się bać naprawdę. Tego że tak niewiele trzeba, by stracić czujność. Że pomimo dość dużej świadomości, zgubiłam cel. A razem z nim po części ją, moją D.

Ale jestem, jestem znów. I zaczynam zaprzyjaźniać się z tym macierzyńskim lękiem. Bo dzięki niemu nie przysypiam jak strażnik na kolejnej nudnej warcie, ale idę przed siebie, torując mojej małej, ale coraz większej już D. drogę, by, gdy przyjdzie na to pora, mogła pobiec nią dalej sama, gotowa na wszystko, cokolwiek będzie na nią czekać. I bym wreszcie ja mogła znów usnąć spokojnie.

Bo dziś, po 2,5 roku bycia mamą już wiem, że widocznie inaczej się nie da. Choć bardzo bym chciała, świat jest zbyt pokomplikowany, by móc w nim żyć i nadal trwać w sielance. Skoro więc nie chcemy trzymać D. pod szklanym kloszem, nie pozostaje nic innego, jak się zmierzyć z trudnościami, spróbować urządzić swój kawałek po swojemu, naprawić, ile się da dookoła i nie pogodzić się nigdy, że jest, jak jest.

Wszystkie atrakcje na dziś zaliczone? Były balony, prezenty, bańki mydlane i tony słodyczy? Dzieciaki zasnęły wymęczone nadmiarem szczęścia?

Pora więc na ostatni prezent z okazji Dnia Dziecka.

Odłóżcie na bok wszystkie ważne sprawy, które chcieliście dzisiaj jeszcze załatwić. Odłóżcie serial, książkę, wcześniejsze pójście spać. Jest Dzień Dziecka. Ten dzień należy się do końca naszym pociechom.

Te ostatnie dwie godziny to być może najważniejsze, co Wasze dzieci dziś od Was dostaną.

To jest ten czas, którego zawsze nam brak. Czas na refleksję.

Potrzebny dużo bardziej niż najnowsza Barbie, tor Hot Wheels, czy gigantyczne lody.

Usiądźcie wygodnie.

Spójrzcie wstecz. Na dzisiejszy dzień. Na wczorajszy. Na ostatni miesiąc, rok, a nawet kilka lat. Przypomnijcie sobie swoje dzisiejsze słowa skierowane do dziecka. Ich sens, ton, emocjonalne zaangażowanie. Przypomnijcie sobie, co Wasze dzieci mówiły ostatnio do Was. Ile z tego pamiętacie, ile pominęliście, ile nie dotarło nawet do Waszych uszu stłumionych ponagleniami i upomnieniami?

Co Wam nie wyszło? W których chwilach nawaliliście? Kiedy mogliście zrobić coś lepiej? Co przegapiacie każdego dnia? Kiedy oczy Waszych dzieci opuszczają się pełne rozczarowania? Z czego nie jesteście dumni?

A co Wam się udało? Kiedy wywołaliście na ustach Waszych pociech uśmiech? Kiedy zażegnaliście trudny moment? Kiedy odpowiedzieliście na potrzebę dziecka właśnie tak, jak tego potrzebowało?
Co Wam wychodzi zawsze? W czym jako rodzice jesteście dobrzy? Które momenty w ciągu dnia/tygodnia sprawiają Wam i Waszym dzieciom największą satysfakcję?

Rodzicielstwo zazwyczaj odbywa się w biegu. Staramy się pogodzić pracę, prowadzenie domu, realizację swoich potrzeb z wychowywaniem dzieci. Nigdy nie ma wystarczająco czasu na wszystko. Pęd włącza się automatycznie, a z nim pojawiają się nerwy, a gubią cenne chwile, umykają ważne sprawy. Opieramy się więc na schematach, na doświadczeniach z własnego dzieciństwa, na obserwacji innych rodziców. Chcąc nadążyć, zaczynamy potykać się o własne słabości. Robimy rzeczy, których żałujemy, reagujemy impulsywnie, brakuje nam cierpliwości. Pomimo wielkich starań i nakładów w tym wszystkim gubią nam się nasze dzieci. To, co do nas mówią, co próbują nam przekazać poprzez zachowania, czego naprawdę oczekują.


Dajcie sobie więc dziś czas, by przemyśleć własne rodzicielstwo. To, kim jesteście, kim chcecie być, kogo potrzebują w Was Wasze dzieci. Dajcie sobie czas na rozwiązanie jednego problemu, z którym się borykacie. Dajcie sobie czas na wyłapanie jednej mocnej strony, na którą warto postawić w najbliższym czasie. Dajcie to Waszym dzieciom. Niech to będzie najlepszy, najważniejszy prezent, jaki otrzymają z okazji tegorocznego Dnia Dziecka. 

Bo niczego tak nie potrzebują, jak coraz lepszych rodziców - nie idealnych, nie dążących do perfekcji, ale uważnych, gotowych do refleksji, do zmiany. A przede wszystkim otwartych na potrzeby dziecka.

Niech Wasze jutrzejsze rodzicielstwo będzie o te kilka drobin doskonalsze.

D. była po prostu wniebowzięta. Przez pierwsze pół godziny nie wiedziała, co ze sobą zrobić! Biegała w tę i z powrotem, wyciągała z półek coraz to nowe pozycje i rozkładała je na dywanie. 

Dopiero po jakimś czasie ochłonęła na tyle, żeby usiąść i obejrzeć swoje znaleziska. 

Mamy to szczęście, że nasza biblioteka jest świetnie wyposażona w pozycje dla najmłodszych czytelników. Samych kartonowych książek, i to tych naprawdę wartych uwagi, mają kilka półek. Miałyśmy więc w czym wybierać. 

Oglądanie książek to jedna z ulubionych aktywności D. Przez długi czas na pytanie, w co się będziemy bawić, D. odpowiadała: "Citamy kąśki". Zaczęło się od "Kto zjadł biedronkę", wertowanego w tę i we w tę kilkanaście razy dziennie odkąd skończyła jakieś 8 miesięcy. Potem długo królowała seria o Bincie, Babo i Lalo. Od tamtej pory nasza domowa dziecięca biblioteczka rozrosła się do naprawdę pokaźnych rozmiarów, a na liście książek do kupienia wciąż jeszcze wiele upatrzonych pozycji (jeśli szukacie inspiracji, chętnie się podzielę: LISTA KSIĄŻKOWYCH CHCIEJSTW). 

Mimo to w bibliotece trafiłyśmy na kilka zupełnie nam nieznanych pozycji, jak np. "Śpij, króliczku", którą D. pokochała miłością nieprzemijającą.

Upewniłyśmy się też, że niektóre pozycje z listy trzeba koniecznie przenieść na jej szczyt, jak cudne "Kominiarz/Piekarz" (D. chichra się recytując fragmenty: "To kominiaś, tatatata, co ma blata. Na komin się spina, pidaje się lina!")! Niektóre zaś po przejrzeniu w bibliotece z listy zniknęły (np. "A dlaczego?")

Zdarzyło nam się wrócić do domu z książkami, których nigdy sama bym nie wybrała, a D. wyraźnie przypadły do gustu. 




Od tej zeszłorocznej pierwszej wizyty biblioteka stała się częstym celem naszych wypraw. Jako że nasza filia mieści się w tym samym budynku, w którym pracuję, TFT często podrzucał mnie do pracy, a sam rozsiadał się z D. między regałami i niespiesznie wertowali kolejne pozycje.

Pamiętam swoje pierwsze spotkania z biblioteką. To było gdy poszłam do pierwszej klasy i doskonale już czytałam, wypożyczałam więc codziennie nową książkę, wieczorem pochłaniałam ją w całości, a rano biegłam wymienić ją na coś nowego.

Ogromnie się cieszę, że D. nie musi czekać, aż pójdzie do szkoły i może korzystać z biblioteki od najmłodszych lat. Nie ma tu skrzypiących schodów i specyficznego zapachu starych zakurzonych kart, jakie pamiętam z dzieciństwa, jest za to duży kolorowy dywan i miękkie poduchy do siedzenia. Bardzo lubimy tę naszą bibliotekę i powroty z niej z nowymi znaleziskami, które czytamy potem w kółko.



Tym bardziej ucieszyliśmy się ostatnio wszyscy, z D. na czele oczywiście, gdy okazało się, że Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku organizuje akcję "Zaczytane maluchy", w ramach której możemy wyrobić D. jej własną kartę biblioteczną! Skorzystaliśmy z akcji od razu pierwszego dnia. W specjalnym zestawie D. otrzymała także specjalną przypinkę czytelnika, torbę na wypożyczone książki, dwie zakładki oraz paszport czytelnika do zbierania pieczątek za kolejne wypożyczone pozycje. Zabieramy się więc do kolekcjonowania i czytania oczywiście!

A Was zachęcamy do regularnych wizyt w bibliotece! To naprawdę świetna zabawa, o innych korzyściach nie muszę chyba nawet wspominać.

Wszystkie babcie, ciocie, sąsiadki i znajome zawsze chcą jak najlepiej. Dlatego udzielają ci rad. Dlatego zwracają ci uwagę. Dlatego mówią ci, co powinnaś, a czego nie powinnaś. Dlatego dzielą się swoimi sukcesami wychowawczymi. Przecież ty nic nie wiesz. Zostałaś matką dopiero co - wczoraj, miesiąc temu, rok, a może dwa. Bo przecież masz tylko jedno dziecko. Bo przecież prosiłaś o radę.

Aaa…nie prosiłaś?!


Kiedy wychodziłam za mąż, nikt nie radził mi, czy powinnam spać z mężem w jednym łóżku. Czy powinnam go tulić do snu, czy raczej trzymać na dystans, żeby się nie przyzwyczaił. Nikt nie zaczepia mnie na ulicy, kiedy idący obok rzeczony mąż od x lat nie ma na sobie zimą puchowej kurtki, a latem nosi wełnianą czapkę. Nikt nie poradzi, co, jak i kiedy mam mu podawać do jedzenia. Nigdy przed ślubem nie byłam niczyją żoną - skąd mam wiedzieć, jak sobie z tym małżeństwem poradzić?

Kiedy jednak miałam zostać matką, kiedy wreszcie nią zostałam, nagle z prawa i lewa wszyscy lecą na ratunek! Z każdej strony dobra rada, zza każdego rogu drobna sugestia, z każdych kobiecych ust orzeźwiający strumień instrukcji i wytycznych, przetykanych serią pytań sugerujących i znaczących spojrzeń. Na moją głowę wciąż spada lawina historii, o które nie prosiłam, których wcale nie chcę słuchać, o których wiem, że w żaden sposób nie przystają do mojej rzeczywistości, do mojej wizji rodzicielstwa. Co najciekawsze, kiedy sprawdzam na załączonej metce stan oprogramowania, widzę wielki napis: „Ostatnia aktualizacja: 10/30/50 lat temu”. A bardzo często: „nigdy”.

Nie zostałam matką wtedy, kiedy tego chciałam. Zostałam za to matką w momencie, gdy naprawdę byłam na to w pełni gotowa. Nie tyle może gotowa od tak, ale gotowa znaleźć, wyselekcjonować i przyjąć niezbędną wiedzę, gotowa podjąć odpowiednie, racjonalne decyzje, gotowa zamknąć niedomknięte sprawy i wyznaczyć nowe azymuty. Absolutnie nie twierdzę, że pozjadałam wszystkie rozumy i znam odpowiedź na każde rodzicielskie pytanie. Ale czuję się pewnie w swoim macierzyństwie.

Z zewnątrz potrzeba mi jednego - spokoju.

Stanięcie ze sobą twarzą w twarz i powiedzenie sobie: „Jesteś matką” nie jest wcale proste. To zupełnie nowa rola, bez względu na to, jak bardzo była wyczekana, jak bardzo się do niej przygotowywałyśmy. Ta nowa rola zupełnie zmienia nasze funkcjonowanie we wszystkich pozostałych rolach: roli żony, córki, wnuczki, pracownika, przyjaciółki, znajomej, sąsiadki.

Widzieliście bajkę „W głowie się nie mieści”? W jednej ze scen bohaterka przeżywa moment, w którym runęły wyspy jej osobowości. Wszystko, co do tej pory stanowiło ją, zapadło się w nicość. Ta chwila, kiedy nie wiesz, kim jesteś. Kiedy wiesz, że dawnego ciebie już nie ma. A przed tobą pustka…

Pamiętam, jak wjeżdżaliśmy po raz pierwszy z nowonarodzoną D. na osiedle, a mnie ogarnął paniczny strach. Poczułam, że stary świat runął. Że ta ja, która wyjeżdżała stąd raptem kilka dni temu, już nie istnieje. Że na te uliczki, drzewa, bloki patrzy ktoś zupełnie inny. One stoją tam niewzruszone. Te kilka dni nic w nich nie zmieniło, nadal są tymi samymi obiektami, którymi były. Ale ta ja, wracająca ze szpitala już nie jako samodzielna istota, ale jako matka, byłam kimś zupełnie nowym.

Nie przechodziłam klasycznego baby bluesa. Poród przebiegł nad wyraz pozytywnie - szybko, bez komplikacji, w otoczeniu tej lepszej części personelu szpitala, z przepięknym intymnym okresem tużpoporodowym. Pobyt w szpitalu był dla mnie sielanką, podczas której mogłam unosić się w euforii, jaka ogarnęła mnie, gdy D. pojawiła się na świecie. Szpitalny rytm dnia organizował moją rzeczywistość, w której ja musiałam jedynie pochylać się nad tą małą istotą. Wszystko szło jak w zegarku. Aż do momentu wyjścia, gdy przygotowane ubranka okazały się zbyt duże, pasy fotelika nie chciały się zapiąć, a brak doświadczenia doprowadził do logistycznego zamętu - najpierw przewinąć, nakarmić czy ubrać? Potem jeszcze tłok w szpitalnej windzie i kobieta z papierosem przed wejściem do szpitala…

To małe zamieszanie - tak odmienne od poukładanych i bezproblemowych kilkudziesięciu wcześniejszych godzin - sprawiło, że w tamie utrzymującej w ryzach nagromadzone emocje pojawiło się pierwsze małe pęknięcie, a z niego popłynął pierwszy mały strumień. A gdy dotarliśmy do domu, gdy na nowo trzeba było odnaleźć się w tym samym, ale już zupełnie innym życiu - rozplanować działania, wejść w rytm, którego zupełnie się nie zna - tama pękła. TFT siedział na hamaku, wpatrując w ukrytą w jego ramionach D., a ja przez prawie dwie godziny szlochałam, pozwalając wezbranym falom zrównać z ziemią wszystko, co we mnie dotąd było mi znane.

Całkowicie namacalnie doświadczyłam przemian, jakie zachodziły w mojej psychice. Czułam (nawiązując do uproszczonego obrazu z ww bajki) jak wyspy mojej osobowości rozsypują się w drobny mak. Jak kawałek po kawałku znika wszystko, co mnie stanowiło. Jak w biblijnym potopie wszystko zniknęło pod nawałem wód. Pozostała pustka, na której zbudować trzeba było nową mnie.

Podnoszenie się z tych zgliszczy zajęło mi kilka dni. Normujące się powoli hormony sprawiały, że mogłam małymi krokami iść na przód. Powoli zobaczyć w lustrze nową siebie - matkę.

Dużo mnie to kosztowało, by stanąć zupełnie stabilnie na nogach.

I myślę sobie, że jeśli ja - z moim uporczywym optymizmem, natychmiastowym wypieraniem wspomnień negatywnych, umiejętnością szybkiego dochodzenia do siebie, wysoko rozwiniętą samoświadomością przeżyłam to tak boleśnie, jak bardzo ciężko musi być matkom, które tej listy sprzyjających cech osobowościowych nie posiadają. Jak ciężko musi być tym, które dziecka nie planowały. Tym, których ojciec dziecka nie wspiera. Tym, które mają niskie poczucie własnej wartości, które boją się wszelkich wyzwań. Tym, które przeszły ciężki poród, miały problemy z laktacją, stabilizacją hormonów.

I chociaż naprawdę pewnie czuję się w roli matki po tych prawie 2,5 roku, niektóre uwagi, rady potrafią sporo namieszać w moim funkcjonowaniu. Nie przestaję wierzyć w swoje możliwości, nie tracę przekonania w słuszność własnych decyzji, ale mąci to mój spokój, wytrąca z równowagi często na długie dni.

To nie to, że nie potrafię znieść krytyki. Że nie umiem przyjąć odmiennego zdania. Naprawdę z chęcią słucham i uczę się ciągle to nowych rzeczy o pielęgnacji i wychowaniu. Pod warunkiem, że mam pewność, z jakiego źródła pochodzi ta nowa wiedza. Nie neguję dobrych chęci wszystkich CioćDobraRada, ale argument „za moich czasów wszyscy tak robili” nie trafia do mnie zupełnie. A szczególnie nie trafia do mnie narzucanie się z radami, gdy wcale o nie nie proszę.

Jest jedna osoba, której słucham i ufam bezgranicznie w kwestii rad dotyczących wychowania - to moja córka. To ona jedna jedyna wie najlepiej, czego potrzebuje. Wystarczy, że będę miała szansę wsłuchać się w nią i móc odpowiadać na proste komunikaty, które wysyła jak każde żywe stworzenie na tej planecie. Potrzebne do tego jest tylko jedno - spokój. Ten wewnętrzny i ten zewnętrzny.

Tak niewiele młodych matek może na niego liczyć.

W efekcie zagubione w chaosie własnych wątpliwości, nieporadności typowej dla początkującego i napływających zewsząd rad, tak często myślą o sobie źle. Nie jest najgorsze to, że posłuchają tej, a nie innej babci, że wybiorą tę a nie tamtą metodę. Najgorsze jest to, że być może nigdy nie poczują się pełnowartościowymi matkami. A z tym piętnem żyje się do końca życia. Czyż nie, drogie dobrze radzące?

A jeśli nigdy się nimi nie poczują, nigdy nie zaczną podejmować samodzielnych decyzji, wciąż skazane na granie w tę grę na czyichś zasadach. Nie zaś babcie, ciocie, sąsiadki i inne dobrzewiedzące odpowiedzą kiedyś przed ich dzieckiem za efekty opieki i wychowania. Nie one z niepokojem będą patrzeć na każdy kolejny krok małej istoty i trwogą w sercu, czy aby na pewno dobrze robię.

Często czuję, jak wiele jeszcze nie wiem. Często tygodniami podejmuję jakąś decyzję. Ale kiedy już ją podejmę, kiedy ruszę w danym kierunku, wiem, że to ja za nią odpowiadam. Że podparłam ją wiedzą zdobytą w sprawdzonych źródłach, na podstawie własnych doświadczeń, odczuć, obserwacji mojego dziecka. Że jest uszyta na miarę.

Posługując się tą metaforą - nie nosimy cudzych ubrań, bo komuś się w nich dobrze chodziło albo ładnie w nich wyglądał. Dziewczyny drogie, Wasze mamy, babcie, sąsiadki nie wciskają Wam chyba swoich sukienek. Chyba że wypatrzycie perełkę, coś ponadczasowego, co pasuje również i Wam, wtedy pytacie, czy możecie sobie ją wziąć, a one z dumą dzielą się swoją własnością. Tylko wtedy sprawia to przyjemność.

Pamiętam, gdy D. miała pół roku, a ja doświadczyłam pierwszych poważnych sytuacji, gdy odważyłam się postawić niechcianemu wsparciu i kiedy pierwszy raz powiedziałam: „to ja jestem matką i muszę dbać o swój spokój dla dobra dziecka”. Nie było mi z tym łatwo, do tej pory nie jest. Ale każdy kolejny raz sprawia, że staję się bardziej wolna, że staję się bardziej MATKĄ.

Bardzo ujęły mnie wtedy słowa Justyny Dąbrowskiej, która opisała dokładnie to, czego doświadczaliśmy z TFT. W swojej książce „Matka młodej matki” z cudownym wyczuciem pisze o swoich obserwacjach, gdy została babcią:

[…] moja córka radzi sobie świetnie, bo nie słucha rad. Gdy tylko ktoś jej zaczyna coś autorytatywnie zalecać - intuicja przygasa, a jej miejsce zajmuje lęk i niepewność. Bo może jednak inni wiedzą lepiej? Jak karmić, jak kąpać, czy i kiedy iść na spacer? Póki uwaga jest skupiona na dziecku, taniec toczy się w miarę płynnie. Mleko płynie, Młody rośnie, U. umacnia się w swoim poczuciu kompetencji. Gdy ona lub K. mają jakieś wątpliwości - szukają nie rad, lecz informacji. Najchętniej tych sprawdzonych, popartych badaniami lub czyimś wieloletnim doświadczeniem. Potem dyskutują, debatują i… robią swoje. Bez rad, lecz nie bezradni. Czasem niepewni, a jednak spokojni.”

I kwituje ten rozdział: „Nie pytają mnie o zdanie, siedzę cicho. Uczę się być matką matki. Jestem na początku drogi.”




Najchętniej zakończyłabym ten tekst w tym miejscu, łagodnie i pokojowo. Ale tak często słyszę od innych młodych mam, czytam na grupach facebookowych, że ciągle mierzą się z tak ekspansywnymi, nie znoszącymi sprzeciwu próbami pomocy, z deptaniem wątłych zaczątków matczynej osobowości, że nie mogę darować sobie małego apelu do Wszystkich Troskliwych.




Droga Serdeczna Kobieto!

Kim jesteś, że wchodzisz z butami w moje życie? Skąd pochodzi Twoja wiedza, którą próbujesz mi siłą zaaplikować? Kiedy ostatnio weryfikowałaś swoje informacje z aktualną wiedzą medyczną i psychologiczną? Na jakiej podstawie uważasz, że masz prawo zabierać głos w sprawie mojego dziecka? Jakim prawem odbierasz mi możliwość samodzielnego myślenia i podejmowania decyzji? W jakim celu burzysz mój spokój?

Pewnie chciałaś dobrze.

Ale dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane.

Jeśli następnym razem będziesz chciała zabrać w mojej sprawie głos - zastanów się, czy to, co chcesz mi zaoferować, jest aby na pewno wartościowe. Czy masz pewność, że to, co było dobre dla Ciebie i Twojego dziecka, będzie dobre dla mnie i mojego dziecka. Czy jesteś w stanie wziąć na siebie odpowiedzialność za konsekwencje, jakie może przynieść moje pójście za Twoją radą. A przede wszystkim zapytaj, czy w ogóle tej rady potrzebuję.

Bo pierwsza podstawowa zasada pomocy to rozpoznanie potrzeb.

Boże Narodzenie jest zdecydowanie łatwiejsze - do przeżywania, do zrozumienia, do tłumaczenia dziecku. Wielkanoc jest trudna. Dużo łatwiej zgubić w niej sens, dużo łatwiej przegapić ją w ogóle. Jeśli nie uczestniczy się w Triduum Paschalnym - ot, śniadanie, jajka, żurek, dekoracje z kurczaków i zajęcy. Chciałam wprowadzać D. w święta świadomie, ale jak wytłumaczyć dwulatce to wszystko, czego nie ogarnia wielu dorosłych? Pierwszy raz mierzyłam się z tym, że zupełnie nie wiem, jak w nawet najprostszy sposób opowiedzieć  D. o tajemnicach Wielkiej Nocy. To, co związane z wiarą - zbyt trudne. To, co związane z tradycją, zupełnie dla mnie niejasne. Nie trafiają do mnie kurczaczki, czekoladowe zajączki, nawet koszyk ze święconką. Ja wiem, że choinka i bombki też nie chrześcijańskie, ale jakoś to mi nie przeszkadza. A tu mam opór.

Święta Bożego Narodzenia to czas magiczny chyba dla większości z nas. Ja osobiście zdecydowanie wolę jednak ten czas przed. Czas oczekiwania, przygotowań, czas w którym z każdym dniem coraz bardziej czuć, że zbliża się coś niezwykłego.

Kiedy chodziłam do pierwszych klas podstawówki, nastawiałam codziennie budzik na 6.00 i z lampionem w ręce wędrowałam do kościoła na roraty. Brakuje mi tego - tej ciszy, blasku świec rozświetlającego ciemność gotyckiej świątyni, roratnich pieśni, skupienia ludzi podążających po mszy ciemnymi ulicami w kierunku pracy. Odkąd jestem w Gdańsku, obiecuję sobie, że wybiorę się i tu na roraty, ale wyrosłam niestety z silnej woli, szczególnie w kwestii porannych pobudek. W związku z tym adwent od kilku lat jest dla mnie jedynie czasem zabiegania, wiecznego bałaganu w domu spowodowanego wszelkimi rękodziełami prezentowymi i szykowaniem materiałów do świątecznej pracy z dziećmi. W świąteczny klimat wprowadzają nas niezmiennie choinkowe lampki, świąteczna muzyka puszczana przez RMF Classic (w aucie uzupełniana przez świąteczną płytę The Kelly Family!) oraz tłuczony do znudzenia "Kevin sam w domu".

W tym roku poczułam jednak, że ze względu na D. pora najwyższa nadać adwentowi znów należnego mu znaczenia. Kupiłam więc papierowe torebki, wyciągnęłam z szafy sznurek i na gałęzi, która ostatnio robiła za stelaż dla urodzinowej dekoracji, przygotowałam kalendarz adwentowy dla D. Zawczasu nakupowałam różnych drobiazgów, przeszukałam schowki z ozdobami w domu i zapakowałam do 24 torebek.



W środku znalazły się więc: spinki w kształcie rogów renifera, opaska z dzwoneczkiem, reniferowe skarpetki, śnieżna kula, świąteczna pozytywka, zestaw choinek-naklejek, wykrawaczka do pierników w kształcie głowy renifera (wszystko to rodem z naszego ukochanego - Flying Tiger Copenhagen), książeczka z naklejkami o tematyce świątecznej, dziurkacze ozdobne z motywem choinki, renifera, ostrokrzewu i śnieżynki, gwiazda betlejemska, goździki i pomarańcza, pomarańcza do suszenia, naklejki na okno, gałązka choinkowa, bombka, a na ostatni tydzień przygotowana przez TFT drewniana szopka w kawałkach do złożenia, sianko oraz gipsowe figurki postaci z betlejemskiej stajenki.

Pewnego letniego słonecznego dnia nagle jak grom z jasnego nieba dopadła mnie świadomość, że już za chwilę będziemy obchodzić drugie urodziny D. Że od momentu, w którym pojawiła się w naszym życiu, miną dwa lata. Dwa lata spełnionego marzenia.

Dwa lata poniekąd przekreślające cały ten czas oczekiwania, który je poprzedzał. Czas pustki, przedzielony na pół blizną straty. Czas niespełnienia, braku kontroli nad własnym losem. Czas bezradności i zagubienia.

Przez długie pięć lat każdego dnia doświadczałam zawodu, że znów budzę się w pustym domu, którego nikt nie wypełnia perlistym śmiechem i tupotem małych stóp. Dzień w dzień spotykałam się w pracy z matkami, które mniej lub bardziej świadomie czerpały życie ze źródła, które dla mnie było zamknięte.

Długo i uporczywie napierałam na zamknięte drzwi, za którymi czekało życie. I kiedy zupełnie się już tego przestałam spodziewać, kiedy przywykłam do stania pod nimi, przestałam rozmyślać o tym, jak to będzie, kiedy wreszcie się otworzą, one otworzyły się nagle. Wpadłam do środka z całą siłą, z jaką na nie napierałam, a one raz na zawsze zatrzasnęły się za mną. Nagle znalazłam się w środku. Nagle to, co stanowiło moją rzeczywistość, znalazło się po drugiej stronie. Tak jakby zupełnie przestało istnieć.

Czy jednak to możliwe, żeby tak nagle, znienacka znaleźć się po tej drugiej stronie? Te dwa życia - życie przed i życie po wydają mi się niemożliwe do pogodzenia w jednej osobie. Któreś z nich musi być nieprawdziwe.

Co więc jest snem - ten czas, kiedy nie było jej czy ten, gdy wypełnia sobą każdą przestrzeń mojego życia? Przecież jest tak realna, przecież wszystko kręci się wokół niej, przecież to ona nadaje życiu sens. Nie mogła nie istnieć. Nie mogło być życia, w którym jej nie było. Czy w takim razie nie istniało życie przed nią?

Patrzę na artefakty mojej przeszłości - na rzeczy zgromadzone w tym poprzednim życiu: ubrania, planszówki, w które mieliśmy czas grać z TFT, przeczytane książki, zdjęcia z wakacyjnych wojaży. Są mi obojętne, jakby należały do kogoś innego. Moje wspomnienia zaczynają się od momentu narodzin D. Do tego, co było wcześniej, wracam tylko, jeśli z jakiejś przyczyny muszę, ale i tak myślę o tym, jak o historii kogoś innego.

Kiedy dokonują się w życiu jakieś zmiany, przejście między starym a nowym zazwyczaj zachodzi płynnie. Teoretycznie takim czasem przejścia powinna być ciąża. Czasem powolnego stawania się matką - z każdym kolejnym USG, kupionym ubrankiem, odliczonym tygodniem. Kiedy się jednak choć jedną ciążę straciło, nie traktuje się jej jako stanu prowadzącego do posiadania dziecka. Ciąża to czas zawieszenia. Czas oczekiwania na to, czy po skoku wprzód przypadkiem nie runie się w przepaść. To czas wyjęty z tej opowieści - ani przed, ani po.

I kiedy wreszcie ciąża kończy się sukcesem, dopiero wtedy nagle z niematki stajesz się matką.

To trochę taki paradoks - matką dziecka utraconego stajemy się w momencie nabycia świadomości jego istnienia. Jednak w obliczu świadomości straty wejście w rolę matki kolejnego dziecka odbywa się niejako dwuetapowo. Dopiero kiedy pojawi się ono na świecie, dajemy sobie przyzwolenie na stanie się matką naprawdę. Przynajmniej tak było w moim przypadku.

Stałam się więc matką nagle. Tyle lat nie byłam matką, choć tak bardzo tego pragnęłam, a tu nagle pojawiła się Ona. Leżała na mojej piersi, przebierając malutkimi sinymi paluszkami i przekręcając główkę, by wyjrzeć, co tam się dzieje ponad okrywającym ją okładem. Czy to możliwe, że jeszcze chwilę wcześniej nie byłam matką? Że dzień w dzień mierzyłam się z przeświadczeniem, że mogę nią nigdy nie zostać?

Pamiętam wciąż te pierwsze tygodnie, kiedy nie dowierzałam, że to wszystko dzieje się naprawdę. Przeraźliwie bałam się tego, że to szczęście znów będzie dane mi tylko na chwilę. Patrzyłam na maleńką D. i błagałam Boga, by mi jej nie zabrał. Przecież niemożliwe, że od teraz już zawsze będzie przy mnie ten cud.

Ale mijał czas, D. rosła, a ja nie potrafiłam sobie przypomnieć, jak życie wyglądało te kilka tygodni czy miesięcy wcześniej - co robiliśmy z TFT, jak wyglądał nasz dzień, nasze rozmowy, nasze myśli. Utwierdzałam się w przekonaniu, że ona musiała być z nami od zawsze, inaczej być nie mogło. A skoro była od zawsze, to i będzie zawsze, w końcu jesteśmy idealnym trio, dopełniamy się i stajemy się coraz lepsi dzięki temu, że jesteśmy razem. Przywykłam do jej uśmiechu witającego mnie codziennie rano, do słodkiego ciężaru na rękach, do sprzątania, prania, gotowania nie tyle dla niej, co w niej tego wszystkiego sens. Musiało mi się tylko wydawać, że byłam kiedyś kimś innym, jakąś samotną duszą szukającą brakującej części.


……………………………………………………………………………………..........…………………


Wtedy, w ten letni słoneczny dzień zdałam sobie sprawę, że nadal boję się, że obudzę się rano i tego wszystkiego nie będzie. Że nie będzie jej. Że to wszystko było snem.



Nie wiem, może kiedy czas radości wyrówna się z czasem smutku, gdy D. skończy 5 lat, uwierzę wreszcie, że moim prawdziwym życiem jest bycie mamą. Na razie żyję jak we śnie, podskórnie drżąc, by nic mnie z niego nie wyrwało.


Ale nawet jeśli to tylko sen, niech trwa jak najdłużej!