Pewnego letniego słonecznego dnia nagle jak grom z jasnego nieba dopadła mnie świadomość, że już za chwilę będziemy obchodzić drugie urodziny D. Że od momentu, w którym pojawiła się w naszym życiu, miną dwa lata. Dwa lata spełnionego marzenia.

Dwa lata poniekąd przekreślające cały ten czas oczekiwania, który je poprzedzał. Czas pustki, przedzielony na pół blizną straty. Czas niespełnienia, braku kontroli nad własnym losem. Czas bezradności i zagubienia.

Przez długie pięć lat każdego dnia doświadczałam zawodu, że znów budzę się w pustym domu, którego nikt nie wypełnia perlistym śmiechem i tupotem małych stóp. Dzień w dzień spotykałam się w pracy z matkami, które mniej lub bardziej świadomie czerpały życie ze źródła, które dla mnie było zamknięte.

Długo i uporczywie napierałam na zamknięte drzwi, za którymi czekało życie. I kiedy zupełnie się już tego przestałam spodziewać, kiedy przywykłam do stania pod nimi, przestałam rozmyślać o tym, jak to będzie, kiedy wreszcie się otworzą, one otworzyły się nagle. Wpadłam do środka z całą siłą, z jaką na nie napierałam, a one raz na zawsze zatrzasnęły się za mną. Nagle znalazłam się w środku. Nagle to, co stanowiło moją rzeczywistość, znalazło się po drugiej stronie. Tak jakby zupełnie przestało istnieć.

Czy jednak to możliwe, żeby tak nagle, znienacka znaleźć się po tej drugiej stronie? Te dwa życia - życie przed i życie po wydają mi się niemożliwe do pogodzenia w jednej osobie. Któreś z nich musi być nieprawdziwe.

Co więc jest snem - ten czas, kiedy nie było jej czy ten, gdy wypełnia sobą każdą przestrzeń mojego życia? Przecież jest tak realna, przecież wszystko kręci się wokół niej, przecież to ona nadaje życiu sens. Nie mogła nie istnieć. Nie mogło być życia, w którym jej nie było. Czy w takim razie nie istniało życie przed nią?

Patrzę na artefakty mojej przeszłości - na rzeczy zgromadzone w tym poprzednim życiu: ubrania, planszówki, w które mieliśmy czas grać z TFT, przeczytane książki, zdjęcia z wakacyjnych wojaży. Są mi obojętne, jakby należały do kogoś innego. Moje wspomnienia zaczynają się od momentu narodzin D. Do tego, co było wcześniej, wracam tylko, jeśli z jakiejś przyczyny muszę, ale i tak myślę o tym, jak o historii kogoś innego.

Kiedy dokonują się w życiu jakieś zmiany, przejście między starym a nowym zazwyczaj zachodzi płynnie. Teoretycznie takim czasem przejścia powinna być ciąża. Czasem powolnego stawania się matką - z każdym kolejnym USG, kupionym ubrankiem, odliczonym tygodniem. Kiedy się jednak choć jedną ciążę straciło, nie traktuje się jej jako stanu prowadzącego do posiadania dziecka. Ciąża to czas zawieszenia. Czas oczekiwania na to, czy po skoku wprzód przypadkiem nie runie się w przepaść. To czas wyjęty z tej opowieści - ani przed, ani po.

I kiedy wreszcie ciąża kończy się sukcesem, dopiero wtedy nagle z niematki stajesz się matką.

To trochę taki paradoks - matką dziecka utraconego stajemy się w momencie nabycia świadomości jego istnienia. Jednak w obliczu świadomości straty wejście w rolę matki kolejnego dziecka odbywa się niejako dwuetapowo. Dopiero kiedy pojawi się ono na świecie, dajemy sobie przyzwolenie na stanie się matką naprawdę. Przynajmniej tak było w moim przypadku.

Stałam się więc matką nagle. Tyle lat nie byłam matką, choć tak bardzo tego pragnęłam, a tu nagle pojawiła się Ona. Leżała na mojej piersi, przebierając malutkimi sinymi paluszkami i przekręcając główkę, by wyjrzeć, co tam się dzieje ponad okrywającym ją okładem. Czy to możliwe, że jeszcze chwilę wcześniej nie byłam matką? Że dzień w dzień mierzyłam się z przeświadczeniem, że mogę nią nigdy nie zostać?

Pamiętam wciąż te pierwsze tygodnie, kiedy nie dowierzałam, że to wszystko dzieje się naprawdę. Przeraźliwie bałam się tego, że to szczęście znów będzie dane mi tylko na chwilę. Patrzyłam na maleńką D. i błagałam Boga, by mi jej nie zabrał. Przecież niemożliwe, że od teraz już zawsze będzie przy mnie ten cud.

Ale mijał czas, D. rosła, a ja nie potrafiłam sobie przypomnieć, jak życie wyglądało te kilka tygodni czy miesięcy wcześniej - co robiliśmy z TFT, jak wyglądał nasz dzień, nasze rozmowy, nasze myśli. Utwierdzałam się w przekonaniu, że ona musiała być z nami od zawsze, inaczej być nie mogło. A skoro była od zawsze, to i będzie zawsze, w końcu jesteśmy idealnym trio, dopełniamy się i stajemy się coraz lepsi dzięki temu, że jesteśmy razem. Przywykłam do jej uśmiechu witającego mnie codziennie rano, do słodkiego ciężaru na rękach, do sprzątania, prania, gotowania nie tyle dla niej, co w niej tego wszystkiego sens. Musiało mi się tylko wydawać, że byłam kiedyś kimś innym, jakąś samotną duszą szukającą brakującej części.


……………………………………………………………………………………..........…………………


Wtedy, w ten letni słoneczny dzień zdałam sobie sprawę, że nadal boję się, że obudzę się rano i tego wszystkiego nie będzie. Że nie będzie jej. Że to wszystko było snem.



Nie wiem, może kiedy czas radości wyrówna się z czasem smutku, gdy D. skończy 5 lat, uwierzę wreszcie, że moim prawdziwym życiem jest bycie mamą. Na razie żyję jak we śnie, podskórnie drżąc, by nic mnie z niego nie wyrwało.


Ale nawet jeśli to tylko sen, niech trwa jak najdłużej!

Może to tylko taki dzień, niewyspanie, bolący ząb, kilka mniejszych niefajnych zdarzeń, ale mam ochotę ubrać buty, spakować D. pod pachę i uciec na koniec świata.

Długo żyłam sobie beztrosko. Jestem raczej optymistką. Zawsze wierzę, że będzie dobrze. I zawsze jakoś tak dobrze jest. Może nie od razu, może trzeba uzbroić się czasem w cierpliwość, zacisnąć zęby, ale gdzieś tam na horyzoncie zawsze czeka szczęśliwy finał. Nie dopuszczam do siebie innej opcji. Taka ot konstrukcja psychiczna.

Kiedy urodziła się D., mój mózg zalał się hormonami szczęścia, a ja żyłam w przeświadczeniu, że już nigdy złe emocje nie zawitają w moim życiu.

Macierzyństwo nie rozczarowało mnie w żadnym stopniu. Jest dokładnie tak, jak sobie wyobrażałam. Nic się nie skończyło, wszystko się zaczęło. Posiadanie dziecka stawia przede mną wyzwania, z którymi muszę się skonfrontować i z założenia nie chcę zawieść na żadnym etapie. Wiele z nich wymaga poszukiwania nowych rozwiązań, nowej wiedzy, zmiany myślenia.

Nigdy nie myślałam, że będę matką czytającą książki o wychowaniu. Głęboko wierzyłam w pełen spontan. Poradniki dla rodziców wydawały mi się totalnie oderwane od rzeczywistości i przynoszące więcej szkody niż pożytku.

Pierwszą książkę do domu przytachał TFT. Odkryłam, że są książki, które chcę czytać, które chcę wręcz pochłaniać jedną za drugą. Dalej wierzę w spontan. Dalej nie czytam poradników. Ale mam ogromną potrzebę dokarmiania moich przeczuć, wspomagania instynktu zagłuszanego przez cywilizacyjny wychowawczy bełkot. Wiele lat w pracy z dziećmi i w relacjach międzyludzkich opierałam się na intuicji, która często odbiegała daleko od powszechnie przyjętych norm. Od ponad roku zaczynam utwierdzać się w przekonaniu, że warto było za nią podążać. Przeczucia zamieniają się w wiedzę, wiedza w zmianę postaw.

Czytam, kiedy tylko mogę. Odkrywam wiele nowych rzeczy, coraz lepiej rozumiem siebie, coraz lepiej dogaduję się z TFT. Rozwijam się.

I wiecie co? Przygnębia mnie świat. Zaczęłam rozumieć zbyt wiele.

Patrzę na ludzi, którzy z krzywdą wypisaną na twarzy krzywdzą kolejne pokolenia.

I widzę w wyobraźni ich matki, ojców, braci i siostry, babki i dziadków. Widzę nieszczęście zasiane w jednym mały dziecięcym sercu, które rozplenia się na kolejne pokolenia.

Staram się powiedzieć: „Stop” wszystkim bólom, jakie nosimy z TFT po naszych przodkach. Staram się być ostatnim pokoleniem, które dźwiga nie swoje jarzmo. Chciałabym, by D. Weszła w życie możliwie lekka.

I wiem, że całkowicie jej nie ochronię. Zupełnie nie w tym rzecz. Chcę po prostu wyposażyć ją w siłę, która pomoże jej zrzucać z siebie ciężary, które nie są jej potrzebne do życia, które nie sprzyjają rozwojowi, a hamują i przytłaczają.

Ciężko mi z tym, że patrząc na wielu ludzi widzę ten ich ból, z którego nie zdają sobie sprawy i nic nie mogę z tym zrobić. A tych historii tak wiele dookoła nas. W telewizji, pracy, najbliższym otoczeniu… Nie mówię tu o patologii, o skrajnych przypadkach, nad którymi wszyscy kiwają głowami. Mówię o zwyczajnych, często pozornie szczęśliwych ludziach.

Mówię o niedostatku miłości, ciepła, bliskości, akceptacji doświadczonych w dzieciństwie, które zepchnięte w otchłanie nieświadomości objawiają się w postaci agresji, oschłości czy wycofania albo odwrotnie - nadmiernej opiekuńczości, emocjonalnego roztrzęsienia czy innych jeszcze pozornie pozytywnych zachowań, które implikują nieszczęście kolejnych pokoleń - znów doświadczających deprywacji albo zalanych nadmiarem, który uniemożliwia normalny rozwój. Mówię o konsekwencjach w postaci nieszczęśliwych wyborów, szkodliwych postaw życiowych - w życiu prywatnym, w pracy, w relacjach społecznych.


Kiedyś myślałam, że mogę zmienić świat, że mogę pomóc. Dziś wiem, że pomóc można tylko tym, którzy tej pomocy chcą, którzy zdają sobie sprawę, że jej potrzebują. I wiem, że pewnie z czasem ochłonę, przepracuję w sobie zdobywaną tak intensywnie wiedzę i nabiorę dystansu. Mniej lub bardziej robię to każdego dnia - przechodzę obok, by żyć własnym życiem, pozwalając innym żyć po swojemu i popełniać swoje błędy.

Ale z jednym nie potrafię sobie dziś poradzić. Nie potrafię przejść obojętnie obok tego, że ludzie ci zrzucają ten swój bagaż na D.


Wiem, że piszę dziś na dużym poziomie abstrakcji, że brzmię jak matka, która chce swoje dziecko zamknąć pod szklanym kloszem. Nic z tych rzeczy. Po prostu smucę się, jak wiele zła krąży po świecie tylko dlatego, że ludzie nie chcą, boją się spojrzeć w lustro, poznać prawdę o sobie. Pewnie żyje im się lżej, z wypracowanymi przez lata strategiami przetrwania, z feerią masek, które nakładają, by zakryć spychany wgłąb ból.


I chciałabym, by ten mój mały człowiek nie musiał tego wszystkiego doświadczyć na sobie.

Moje tablice na Pinterest pękają w szwach od pomysłów na Trochę Fajne Rzeczy, które można zrobić z dzieciakami. Do niektórych zrobiłam już nawet stosowne zakupy, ale wiecznie nie mogę się zebrać, żeby je wykonać. Torebkę sensoryczną planowałam od chyba roku. W międzyczasie TFT zdążył zużyć połowę żelu do włosów ;)

Aż tu w sobotę naszła mnie nagle wielka potrzeba działania i w 5 minut (na kwadrans przed przybyciem gości) zrobiłyśmy z D. zabawkę, która cieszy oko, a palce same garną się do ugniatania!


Woreczki sensoryczne są świetne dla maluchów już od pierwszych miesięcy życia, a i z kilkulatkami można się nimi też fajnie pobawić (dodając np. opcję labiryntu, albo wyszukiwania ukrytych w nieprzejrzystej masie przedmiotów). Dzieci uwielbiają miętosić w dłoniach różne faktury, a przelewający się pod palcami żel daje bardzo ciekawe doznania, dzięki czemu stymuluje zmysł dotyku. Kolorowa zawartość to prawdziwa uczta dla rozwijającego się wzroku, a możliwość przesuwania zawartości w sposób nie wymagający siły i zbyt wielkiej koordynacji daje poczucie sprawstwa nawet najmniejszym ugniataczom. Te starsze mogą za to ćwiczyć precyzję ruchów i koordynację wzrokowo-ruchową, próbując przemieszczać małe obiekty do konkretnego celu.

Czyli nie taki zwykły gniotek z tej torebki pełnej żelu!









Do wykonania torebki potrzebne są:
- woreczek strunowy (najlepiej dwa, bo u nas już po dwóch dniach są delikatne nieszczelności od paznokci)
- żel do włosów
- świecidełka
- mocna szeroka taśma klejąca.


Nie mogłam długo trafić na woreczki bez nadruku (większość ma jakiś okienka, nazwy firmy itp.), kupiłam więc w moim ukochanym Tigerze woreczki z muchami. Całkiem fajnie wyszło, bo teraz bawimy się w dokarmianie much kółkami pływającymi w żelu (D. ma teraz fazę na kó(ł)ka).


My naszą torebkę przykleiłyśmy do szyby, dzięki czemu promienie słoneczne podświetlają bajkowo kolorową zawartość. Leżącym maluchom można taką torebkę przykleić do podłogi. Tym już siedzącym można dać po prostu do łapki (tylko upewnijcie się kupiliście super szczelne woreczki i że dobrze zakleiliście wylot).






Inspiracji na to, co wrzucić do środka zamiast świecidełek, możecie poszukać wpisując w wyszukiwarkę "sensory bag".


My na pewno za jakiś czas zrobimy wersję z guzikami (może w formie labiryntu) oraz taką z mieszaniem kolorów, która potem może służyć do rysowania palcem. Znalazłam dziś w pracy duży zapas woreczków strunowych bez na druku i to w formacie A4! :D

Przez ten rok tak wiele się zmieniło. Ale jedno pozostało niezmienne - nadal jest córeczką tatusia i prawdziwym oczkiem w głowie TFT! Jutro jego święto, a ja nie mogę się doczekać, bo jak nikt zasłużył na to, co dla niego przygotowałyśmy!

Pamiętam, jak przeglądałam w ciąży Pinteresta i wpadając na kolejne cudne pomysły, nie mogłam się doczekać, kiedy będę mogła podrzucać je D. i towarzyszyć jej w przygotowywaniu prezentów na kolejne Dni Ojca. Wiecie (albo nie wiecie), jak bardzo cieszyliśmy się, gdy okazało się, że jestem w ciąży. Czekaliśmy na to bardzo długo. Żadne z nas nie mogło więc odpuścić sobie przyjemności przygotowania prezentów z okazji Dnia Matki i Dnia Ojca jeszcze zanim D. wychynęła na ten świat. Ja dostałam koszulkę ciążową z okienkiem na brzuchu, z którego wyglądała mała główka z irokezem. TFT natomiast otrzymał przeuroczy plakat autorstwa Szast i Prast.

Rok później zamówiłam dla D. koszulkę z nazwą ukochanego zespołu TFT, tylko w dziecięcej wersji (takie cuda u irock) i wystroiłam w nią córeczkę tatusia.


















O tym, co przygotowałyśmy razem, trochę wstydzę się pisać, bo zupełnie nie przystoi żonie fotografa taka prowizorka. Ale usprawiedliwiam się tym, że naprawdę ostatnie 1,5 miesiąca przed zeszłorocznym Dniem Ojca mieliśmy tak zapracowane ze względu na wyjazd do Darłowa, że nie było czasu zająć się tym na spokojnie. A że szewc bez butów chodzi i w naszym domu do niedawna nie było rodzinnego aparatu, który mogłabym niepostrzeżenie przechwycić, pozostało mi więc robić zdjęcia... telefonem. Niemniej dowodzi to, że żadna wymówka - ani wiek dziecka, ani brak sprzętu, ani nawet brak czasu (zdjęcia robiłam 22 czerwca, wywoływałam 23 z rana - jak dobrze, że jest w Darłowie Rossman!) nie jest wystarczająca, żeby pozostawić świeżo upieczonego tatę bez podarunku!

Zebrałyśmy się więc z D., wybrałyśmy 4 cudne kreacje, 1 koc, 2 tekturki z wydrukowanymi literami "T" i "A" (czcionka Baby Blocks - ta sama co na naszym metryczowym PLAKACIE do pobrania TUTAJ) i telefon (polecam jednak aparat, jest mniejsze ryzyko zrobienia zdjęć z ostrością ustawioną na... koc) i pstryknęłyśmy takie oto nieostre, nieprofesjonalne, ale jakże urocze foty, układające się w napis TATA.  


TFT zupełnie nie dał po sobie poznać, że zdjęcia nie takie, jak trza <3  

Mam nadzieję, że w tym roku uda nam się wszystko dopiąć na czas. 

Miałam dziś pisać o czymś zupełnie innym. Ale zawładnęły mną emocje, których nijak nie mogę okiełznać. Chciałam o tym napisać już dawno, nie wiedziałam tylko, jak zacząć. Zacznę dziś.

Przeczytałam przed chwilą post na fanpage’u Mamaginekolog: „Musimy przyzwyczaić się, że przed najważniejszymi skrzyżowaniami w naszym życiu nie ma drogowskazów. - Ernest Hemingway
Nasz Erneścik zmarł zanim się urodził.”

Nie znam Nicole. Nawet nie czytam jej bloga, tak obserwuję ją na fb, bo fajnie wiedzieć, że jest ktoś taki, kto przekazuje mamom wiedzę medyczną, kto walczy z zabobonami i kto ma w sobie tyle pozytywnej energii. Ale po przeczytaniu tych słów nie mogę się pozbierać.

Jest taki jeden mały człowiek, który urodził się 4 lata temu. Gdyby wszystko poszło jak trzeba, byłby dwa tygodnie młodszy od naszego malucha. A my miesiąc temu zdmuchiwalibyśmy z tortu 4 świeczki. Ale nie było 4 świeczek. Nie było ani jednej.

Czekaliśmy na ten dzień długo. Prawie trzy lata. Po raz-nie-wiem-już-który zrobiłam test. Z niedowierzaniem obudziłam TFT, pokazując mu dwie kreski. To było najszczęśliwsze 5 dni w naszym dotychczasowym życiu. Pamiętam sierpniowe słońce wpadające przez okna.

Pamiętam tę jedną łzę, która spadła na podłogę cichym tąpnięciem.

Po dwóch dniach byłam nawet z siebie dumna, że udało mi się ani razu nie płakać. Trzymałam się dzielnie kilka miesięcy, mając przed sobą jedynie cel: „za 3 miesiące znów może się udać”. Za 3 miesiące nie było kolejnej ciąży, ani za kolejne 3. Nie płakałam zbyt często. Czułam tylko nieprzemijający ucisk w mostku, jakby ktoś trzymał w garści moje serce.

To było moje dziecko. Miało 5 tygodni. A ja byłam mamą jedynie przez 5 dni. Ale przez te 5 dni zdążyłam je pokochać miłością bezgraniczną. Miłością, której nie dane mu było doświadczyć. Miłością, o której nie zdążyłam nikomu powiedzieć. Matki uwielbiają mówić o swoich dzieciach. Ja tez chciałam. Nie chciałam milczeć, jakby się nic nie stało. Chciałam mówić o tym, że boli, że był ktoś najważniejszy na świecie, ale już go nie ma. O tym, jak wielką radością jest być matką. Nawet przez pięć dni. Nawet, jeśli nie miało się okazji zobaczyć swojego dziecka, wziąć na ręce, ukołysać do snu.

Dla wielu macierzyństwo zaczyna się w momencie, gdy wezmą na ręce swoje nowo narodzone dziecko. My matki po stracie, matki osierocone przez dzieci, czujemy się matkami bez względu na to, jak długo dane nam było cieszyć się macierzyństwem.

Nasze macierzyństwo nie kończy się wraz ze śmiercią dziecka.

Wiem, ludzie nie chcą ranić, dlatego nie poruszają tematu. Albo nie wiedzą, co powiedzieć. Ale przez to nasze dzieci odchodzą w zapomnienie. Przestają istnieć. A przecież w naszych sercach istnieć będą zawsze.

Byliśmy ostatnio na plaży. TFT zrobił zdjęcie, na którym nasza bardzo dobra znajoma trzyma na rękach D. i obie patrzą na morze. Kilka dni później dostaję wiadomość: „Patrzyłam na to zdjęcie i uświadomiłam sobie, że Zośka byłaby urodzona w tym samym roku co Dobrusia, tylko że w lutym. Spojrzałam na to zdjęcie i waszą córkę na moich rękach a właściwie na kapelut i pomyślałam, że to mógł być kapelut na głowie mojej córki”

Czasem zdarza mi się zajrzeć na profil rodziców wspomnianego wyżej chłopca i pomyśleć, że po naszym domu mógłby biegać czterolatek.

Nasze dzieci żyją w nas. Nie dorastają, nie sprawiają nam problemów wychowawczych. Ale są. Czasem staramy je sobie wyobrazić. Zosia zdążyła zostać Zosią. Nasze maleństwo nie ma imienia, nie wiem nawet, czy to córka, czy synek. Ale miałoby już 4 lata. Mówiłoby wiersze, jeździło na rowerze i pewnie chodziłoby do przedszkola.

Przeczytałam gdzieś, że potrzeba całego roku, żeby przeżyć żałobę. Myślałam sobie: „uwinęłam się z tym szybciej, mam to za sobą, idę dalej”. Ale to nieprawda. Po pierwszych miesiącach wyparcia przyszedł czas zduszonego bólu, z którego nikt nie zdawał sobie sprawy. Bólu, który paraliżował każdego dnia, w którym byliśmy my, a nie było jego. Musiało minąć wiele tygodni, a ja musiałam zrobić wiele kilometrów przed i wgłąb siebie, żeby powoli nauczyć się żyć na nowo, żeby znów móc wziąć głęboki oddech. Po roku życie wróciło w miarę do normy. Dom był pusty, ale zniknęła czarna dziura, która czekała aż tylko wstanę z łóżka.

Życie toczy się dalej. Ale czarna dziura wraca. Gdy zbyt długo trwały starania o kolejną ciążę. Gdy kolejne koleżanki wrzucały swoje ciążowe zdjęcia. Gdy w serialu ktoś borykał się ze stratą. Wreszcie gdy na teście pojawiły się dwie kreski. I gdy nowo narodzona D. zagościła już na dobre w naszym domu. A nawet całkiem niedawno, gdy pierwszy od narodzin D. test ciążowy wyszedł negatywnie.

Ten ból, którego doświadcza matka tracąca nienarodzone dziecko jest zbyt wielki, by przeżyć go na raz. Przeżywamy go więc po kawałku, na tyle, na ile starcza nam sił. Przeżywamy go po kawałku, bo każdy dzień jest dniem, w którym nie ma z nami tego, co miało stanowić sens. Tracimy nasze dzieci każdego dnia. Nie idąc z nimi na spacer, nie kładąc do łóżka, nie całując w czubek głowy.

Nie cierpię słowa „poronienie”. W żaden sposób nie oddaje ludzkiego wymiaru tego, co się dzieje z człowiekiem, kiedy ciąża przestaje się rozwijać. Jest takie skończone, jakby opisywało jednostkowe zdarzenie, które ma swój początek i koniec. Uronić można łzę, nikt nie będzie po niej płakał. Dziecko się traci. Ta strata nigdy nie ma końca. To proces, który trwa. Czasem się wycisza, by za jakiś czas uderzyć ze zdwojoną siłą. Tracimy nasze dziecko nie raz, ale każdego dnia, w każdej minucie. Zostajemy z pustką, której nigdy niczym nie zdołamy zapełnić.

Długo się zastanawiałam, czy powinnam pisać o tak osobistych sprawach na blogu. Ale przez ostatnie dwa lata usłyszałam tyle historii osieroconych mam. Nie obcych, poznanych w odmętach internetu. Znajomych - bliższych, dalszych. Zdałam sobie sprawę, jak wiele kobiet przeżywa w swoim życiu stratę nienarodzonego dziecka. Ile kobiet żyje z tajemnicą, którą nie ma się z kim podzielić. Nic nie jest w stanie zmniejszyć bólu. Ale kiedy ktoś obok powie ci: „też przez to przeszłam”, klatka, w jakiej się zamykamy, staje się nieco mniej ciasna. Mówienie o problemie ma wielką wartość terapeutyczną. Potrzeba tylko kogoś, kto będzie tego słuchał.

Bardzo mi tego brakowało. Byłam przez chwilę mamą, chciałam o tym mówić. To, że moje dziecko umarło, zanim się narodziło, nie znaczy, że nie mogę cieszyć się czasem z nim spędzonym. Przez te pięć długich dni doświadczyłam macierzyńskiej miłości, troski i szczęścia. Chciałam się tym dzielić, kiedy tylko miałam okazję.

Kiedy zostaje się matką, wszyscy naokoło pytają, jak tam maluszek, jak nowa rola, jak zmieniło się życie. Kiedy zostaje się matką dziecka nienarodzonego, wszyscy milkną, jak gdyby to wszystko nie miało miejsca.

Nie obwiniam nikogo, naprawdę rozumiem, że większość ludzi woli się wycofać, niż zrobić niewłaściwy krok. Pomimo własnych doświadczeń sama nadal nie wiem, jak wesprzeć inne mamy. Mogę jedynie napisać, czego trzeba było mi, a czego absolutnie nie chciałam słyszeć.

Jeśli więc spotkacie kiedyś matkę po stracie, nie mówcie nigdy: „Współczuję.”, „Jakie to niesprawiedliwe” ani „Będziecie jeszcze mieli dzieci”. Nie potrzebujemy współczucia, pocieszania, nie potrzebujemy obwiniania kogokolwiek - Boga, losu, porządku świata. Nie milczcie, nie omijajcie tematu. Zapytajcie, co u nas, jak sobie radzimy. Otoczcie ciepłem i zrozumieniem. Pokażcie, że nasze dzieci też były dla Was ważne.

A czy spotkacie kiedyś matkę po stracie? Chciałabym napisać, że mam nadzieję, że nie. Ale znając tak wiele historii z tak małego podwórka odpowiem: Zapewne już taką/takie spotkaliście. Zapewne choć jedna jest w Waszym najbliższym otoczeniu. Tylko nie zawsze o tym mówią. Bo często czują wstyd. To w naszym społeczeństwie nadal temat tabu. Często nie mówią, bo nie ma ku temu sposobności. A bardzo często zamykają się w sobie nagabywane z każdej strony przez mniej lub bardziej uprawnionych do takich pytań: „To kiedy maluszek? Staracie się już? Pasuje Wam.” Nie wyobrażacie sobie nawet, jak bardzo można takim pytaniem zranić.


Udostępniałam kiedyś post Mataji*, w którym publikowała maile od mam po stracie. Jeśli macie w sobie siłę, żeby choć po części zmierzyć się z tematem, który dla wielu z nas jest chlebem powszednim, przeczytajcie. Może dzięki temu nie sprawicie przypadkowo przykrości, może dzięki Waszej postawie ten trudny czas stanie się dla kogoś choć odrobinę mniej trudny.


B., A., M., A., A., D., A., A., p.M., p.A. myślę o Was często! O Was i o Waszych maluszkach, których brakuje wśród nas.



PS Drodzy tatusiowie po stracie, przepraszam, że pominęłam Was w tym tekście. Nie czuję się na siłach opowiadać o Waszych odczuciach, o Waszym bólu, bo zwyczajnie go nie znam. Nie mniej nie chciałabym, żeby ktokolwiek odniósł wrażenie, że strata dziecka jest cierpieniem jedynie matki. Może kiedyś któryś z Was odważy się opowiedzieć swoją historię.



* https://mataja.pl/2016/02/cisza-a-potem-rozmawialismy-o-pogodzie-poronienia-tam-gdzie-tabu-spotyka-ignorancje/